تبلیغات
آموزش و پرورش دهلران - نگارش هدف های رفتاری
بیست و هفتم آذر 87

نگارش هدف های رفتاری

   نوشته شده توسط: طاهر امانی    

برای نگارش هدفهای آموزشی، چهار مرحله ی اساسی باید طی شود. اگرچه این چهار مرحله، تسلسلی و پیوسته هستند؛ اما در فرآیند طراحی، الزاماً چنین نیستند، زیرا طراح، پس از نوشتن هر مرحله ممکن است مجدداًً به عقب برگردد و به بازنگری اهداف نوشته شده بپردازد و به اصلاح و بازنویسی آنها اقدام کند. مراحل نگارش هدفهای آموزشی عبارتند از:

مراحل نگارش هدفهای آموزشی :

برای نگارش هدفهای آموزشی، چهار مرحله ی اساسی باید طی شود. اگرچه این چهار مرحله، تسلسلی و پیوسته هستند؛ اما در فرآیند طراحی، الزاماً چنین نیستند، زیرا طراح، پس از نوشتن هر مرحله ممکن است مجدداًً به عقب برگردد و به بازنگری اهداف نوشته شده بپردازد و به اصلاح و بازنویسی آنها اقدام کند. مراحل نگارش هدفهای آموزشی عبارتند از:
الف - تعیین هدف یا هدفهای کلی آموزشی
هدفهای کلی آموزشی، اهدافی هستند که در پایان یک دوره یا جلسه ی آموزشی باید تحقق یابند. این دسته از اهداف، معمولاً به صورت عبارتهای کلی مطرح می شوند؛ مثلاً اگر بگوییم پس از مطالعه ی این فصل «معلمان باید با طراحی آموزشی آشنا شوند»، در واقع یک هدف کلی را بیان کرده ایم. هدفهای کلی آموزشی، معمولاً به علت عدم صراحت مبهم و قابل تعبیر و تفسیر هستند. حتی در مقایسه با هدفهای جزئی در مدت زمان بیشتری تحقق خواهند یافت.
  ب - تبدیل هدف کلی به اهداف جزئی]

هدفهای جزئی از تجزیه هدفهای کلی به دست می آیند و مراحل رسیدن به هدفهای کلی را مشخص می کنند، به همین دلیل، نسبت به هدفهای کلی محدودتر و مشخص تر و نسبت به هدفهای رفتاری، دارای جامعیت و شمول بیشتری هستند. هدفهای جزئی، همچون هدفهای کلی اغلب به صورت افعال کلی و مبهم نوشته می شوند و خود نیز ممکن است قابل تجزیه به هدفهای جزئی ریزتر باشند. ساده ترین راه نوشتن اهداف کلی و جزئی در فرآیند آموزش این است که بر اساس موضوع اصلی درس، هدف کلی نوشته شود و بر اساس عناوین فرعی درس، اهداف جزئی تنظیم گردند. در زیر، جهت آشنایی با افعال کلی که برای نوشتن اهداف کلی و جزئی به کار می روند، تعدادی از آنها آورده شده است:  

 

افعال کلی

آشنا شدن / دوست داشتن / دانستن / کسب کردن / ارزش گذاری کردن / تمایل داشتن
فهمیدن / باور کردن / تصدیق کردن / یاد گرفتن / درک کردن
 

  ج - تبدیل هدفهای جزئی به هدفهای رفتاری

هدفهای رفتاری، اهدافی هستند که نوع رفتارهای شناختی، روانی - حرکتی (عملی)، عاطفی و قابلیتها و مهارتهایی را که انتظار داریم در پایان یک فعالیت آموزشی در دانش آموزان ایجاد شود، به دقّت بیان می کنند. در نوشتن هدفهای رفتاری، نباید اعمالی که معلم برای تدریس انجام می دهد، تشریح شده باشد، بلکه باید طوری نوشته شوند که دانش آموزان با مطالعه ی آنها بفهمند که چه انتظاراتی از آنها می رود و چه باید انجام دهند؛ مثلاً پس از پایان آموزش، با توجه به مطالب مطرح شده باید بتوانند «برای فصل ساختار سلولی کتاب علوم زیستی و بهداشتی سال اول دبیرستان عملاً طرح درسی بنویسند».
اهداف رفتاری باید واقع بینانه تنظیم شوند. همیشه باید امکانات و مدت زمان آموزش و همچنین سطح تحصیلی و علاقه مندی دانش آموزان را در نوشتن هدفهای رفتاری در نظر گرفت. اگر هدفهای رفتاری، واقع بینانه تنظیم شوند، آموزش هم درست و مؤثر انجام خواهد شد. اهداف رفتاری خوب تنظیم شده، اهدافی هستند که اکثر دانش آموزان برای رسیدن به آنها مشکل خاصی نداشته باشند. اولین نکته در نوشتن هدف رفتاری، صراحت و قابل فهم بودن آن است.
هدفهای رفتاری علاوه بر صراحت باید قابل مشاهده و اندازه گیری باشند. محور ارزشیابی نتایج یادگیری، قابل مشاهده بودن آن نتایج است.

1- نوع رفتار باید دقیقاً مشخص و خوب تعریف شده باشد.

منظور از نوع رفتار یا عملکرد در نوشتن هدفهای رفتاری، بیان روشن، دقیق و صریح رفتاری است که انتظار می رود دانش آموزان آن را انجام دهند تا مشخص شود که قابلیت یا گرایش لازم را کسب کرده اند. نکته کلیدی در نوشتن نوع رفتار، آن است که از افعالی که بر انجام کار دلالت دارد استفاده شود، مانند: «حذف کند»، «پاک کند»، «تعریف کند»، «اندازه بگیرد»، «آزمایش کند» و غیره.
لازم به یادآوری است که عملکرد یا رفتار، می تواند هم در حیطه شناختی قرار گیرد و هم در حیطه روانی - حرکتی و عاطفی.
 

 

  2- شرایط انجام رفتار یا عملکرد باید دقیقاً بیان شود.

ومین عنصر مهم در نوشتن اهداف رفتاری، بیان شرایط و امکاناتی است که با توجه به آن، دانش آموزان باید دانش، گرایش یا مهارت خود را نشان دهند. شرایط و امکانات، معمولاً به موقعیت اشیاء یا چیزهایی اطلاق می شوند که باید در آن موقعیت یا با به کار گرفتن آن امکانات، فعالیت انجام شود تا دانش آموزان قابلیت خاص را کسب کنند. گاه شرایط و امکانات، محدودیتها و یا امکاناتی را که موجود نیستند بیان می کند. مانند «بدون استفاده از نتایج یک آزمایش تشخیصی»، «یا بدون به کار بردن ماشین حساب» فرد باید بتواند آن قابلیت را از خود نشان دهد.
پس از پایان آموزش از دانش آموزان انتظار می رود با مطالعه یا به کارگیری وسایل ... بتوانند»:
الف - قانون ارشمیدس را در دو سطر تعریف کنند.
ب - آزمایش مربوط به آن را بدون اشتباه انجام دهند.
 

3- معیار سنجش رفتار مورد نظر دقیقاً معین شود.

سومین ویژگی ضروری در نوشتن هدفهای رفتاری، معیار است، که پایه و اساس قضاوت انجام رفتار را مشخص می کند. به زبان دیگر، معیارها برای بررسی و تعیین میزان مهارت دانش آموزان، به کار می روند؛ مثلاً «با نود درصد دقت و بدون هیچ اشتباهی» یا «در مدت زمان مشخصی» انجام شود. بنابراین معیار، ممکن است به فرآیند یا به نتیجه ی فعالیت، مربوط باشد.
هدفهای رفتاری را هرگز نمی توان به طور خلاصه نوشت. معلم باید عملکرد یا رفتار را طوری بنویسد که ارتباط آن با شرایط و معیار تعیین شده واضح و روشن باشد. این صراحت باید در حدی باشد که افراد آشنا با فرآیند یاددهی - یادگیری بتوانند بدون اشکال و اشتباه، مقاصد آموزشی مورد نظر نگارنده را تدریس و یا ارزیابی کنند.
بسیاری از معلمان به دلیل عدم آشنایی با هدفهای رفتاری معمولاً از افعال زیر که درک آنها مشکل است و قابل اندازه گیری نیستند استفاده می کنند؛ افعالی مانند:
دانستن / یاد گرفتن
تحسین کردن / لذت بردن
باور داشتن / درک کردن و غیره ....
بهتر است به جای به کارگیری افعالی نظیر افعال ذکر شده از افعالی که کمتر در معنای آن اشتباه رخ می دهد و قابلیت اندازه گیری آنها خوب است، استفاده کنیم.
 

افعال صریح در حیطه شناختی

افعال صریح در حیطه عاطفی

افعال صریح در حیطه روانی - حرکتی

تعریف کردن

قبول کردن

با مهارت به کار گرفتن

فهرست کردن

تأیید کردن

درست اجرا کردن

نام بردن

همکاری کردن

درست آزمایش کردن

توضیح دادن

علاقمند شدن

بازسازی کردن

تشخیص دادن

هم عقیده شدن

جابه جا کردن

طبقه بندی کردن

تحریک شدن

محکم کردن

تجزیه و تحلیل کردن

آرزو کردن

عوض کردن

تشخیص دادن

با علاقه انجام دادن

و غیره ...

قضاوت کردن

تعهد داشتن

و غیره ....

و غیره ....

البته این فهرست، شامل تمام افعالی که می توان آنها را به کار برد، نیست و تنها نمونه ای از افعال رفتاری هستند. بنابراین طراح، ممکن است در هنگام نوشتنِ اهداف رفتاری از افعال دیگر نیز استفاده کند. هدفهای زیر نمونه ای از هدفهای رفتاری می باشند:  

پس از پایان آموزش از دانش آموزان انتظار می رود، بتوانند :

1- قسمتهای مختلف قلب را براساس تصویر صفحه 27 کتاب دقیقاً و بدون اشتباه مشخص کنند و بنویسند.
2- با در دست داشتن یک نوار اندازه گیری، طول و عرض و ارتفاع مبلهای داخل اطاق را بر اساس واحد سانتیمتر با 20 درصد خطا اندازه گیری کنند.
3- قطعه شعر معاصری را که به آنها داده شده است، براساس ملاکهای بحث شده در کلاس، ارزیابی کنند.

کار هنری مثل نقاشی را به اتمام می رسانند، تماماً قابل مشاهده هستند. چنین تولیداتی همچون اهداف رفتاری می توانند معلمان را مطمئن سازند که: آیا نتایج مورد انتظار اتفاق افتاده است یا نه؟ اما طراحان و معلمان باید بین اهدافی که ویژه و قابل مشاهده هستند و اهدافی که تولیدات نهایی قابل مشاهده دارند، تفاوت و تمایز قایل شوند.
اگر طراحی در نوشتن هدفهای رفتاری، از افعالی استفاده کند که صریح و قابل مشاهده نباشد و یا یک تولید نهایی قابل مشاهده ای نداشته باشد، معلم نمی تواند تحقق اهداف آموزشی را ارزشیابی کند. برای سنجش درستی یا عدم درستی یک هدف رفتاری، می توان معلمان باید در نظر داشته باشند که فرآیندها و مهارتهایی وجود دارند که به طور مستقیم قابل مشاهده نیستند، اما نتایج قابل مشاهده ای تولید می کنند؛ مثلاً ممکن نیست، معلمان فرآیند تفکر دانش آموزان را که تلاش می کنند تا معادله ای را حل کنند، مشاهده کنند؛ اما آنها می توانند پاسخهایی را که دانش آموزان می دهند، تصمیمهایی را که می گیرند، یا هر گامی را که برای حل مسأله بر می دارند و در نهایت نتایج حل معادلات را مشاهده، اندازه و قضاوت کنند. وقتی که دانش آموزان متنی را به نثر می نویسند، یا یک قطعه شعری را به نثر ترجمه می کنند، یا یک نتایج سؤالهای زیر را مورد تحلیل و بررسی قرار داد:
1- آیا هدف رفتاری، آنچه که دانش آموزان باید انجام دهند به وضوح بیان کرده است؟
2- آیا هدف رفتاری شرایط مهمی را که تحت آن شرایط دانش آموزان نشان می دهند که قابلیت و صلاحیت لازم را کسب کرده، مشخص کرده است؟
3- آیا هدف رفتاری معیارهایی را که بتوان بر اساس آنها تبحر و صلاحیت دانش آموزان را مورد ارزیابی قرار داد، توضیح داده است؟
4- آیا افعال به کار برده شده در اهداف رفتاری، افعالی کاملاً قابل مشاهده و بررسی می باشند، و مانع از اشتباه ارزشیابی می شوند؟
5- آیا هدفهای رفتاری با جزئیات کامل که نتایج عمل مورد انتظار را نشان می دهد، بیان شده است؟
6- آیا هدفهای رفتاری با توجه به فعالیت های دانش آموزان تنظیم شده است؟
7- آیا هدفهای رفتاری آنچه را که معلمان در فرآیند آموزش باید انجام دهند، مشخص می کند؟
8 - آیا هدفهای رفتاری معیارهای مشخصی را برای سنجش یاد
گیری دانش آموزان فراهم می سازد؟

What Are Hemorrhoids
یکم شهریور 98 09:47 ب.ظ
Hey! Would you mind if I share your blog with my myspace group?
There's a lot of people that I think would really appreciate your content.
Please let me know. Many thanks
What Do Hemorrhoids Feel
سی و یکم مرداد 98 11:23 ق.ظ
There's definately a great deal to learn about this issue.
I like all the points you've made.
What Do Hemorrhoids Look like
بیست و هفتم مرداد 98 12:32 ق.ظ
It is not my first time to pay a visit this web page,
i am visiting this web site dailly and obtain nice facts
from here daily.
Sexy Ass Cams
نوزدهم مرداد 98 10:42 ب.ظ
Howdy! I know this is kinda off topic nevertheless I'd figured
I'd ask. Would you be interested in trading links or maybe guest authoring a blog article or vice-versa?
My website covers a lot of the same topics as yours and
I feel we could greatly benefit from each other. If you might be interested feel
free to shoot me an e-mail. I look forward to hearing from you!
Great blog by the way!
Hemorrhoids Heavy Lifting
هجدهم مرداد 98 08:40 ق.ظ
I enjoy reading through a post that will make men and women think.
Also, many thanks for permitting me to comment!
What Is Hemorrhoids
دهم مرداد 98 12:38 ق.ظ
I think the admin of this web page is actually working hard
for his web site, as here every data is quality based material.
http://canadianopharmacy.com/
هفتم مرداد 98 01:12 ق.ظ

Nicely put, Thanks a lot.
best canadian pharmacies online buy viagra 25mg canadian online pharmacies canadian medications, liraglutide canadian pharmacy king canadian online pharmacies rated online pharmacies canadian pharmacies canadian discount pharmacies in ocala fl canadian medications, liraglutide
http://joitbetre.strikingly.com/
سوم تیر 98 05:27 ق.ظ

Very good tips. Regards.
ou acheter du cialis pas cher generic cialis soft gels 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis official site generic low dose cialis price cialis per pill cialis generico milano cialis uk next day cialis 5 mg para diabeticos comprar cialis navarr
Buy cialis online
دوم تیر 98 01:26 ب.ظ

Kudos, I appreciate this.
viagra vs cialis cialis tablets australia enter site very cheap cialis comprar cialis navarr viagra vs cialis cialis australian price click here cialis daily uk cialis pills price each look here cialis order on line canadian drugs generic cialis
Buy generic cialis
یکم تیر 98 10:50 ب.ظ

Many thanks. I value it!
prix de cialis tadalafil 20 mg cialis savings card cialis diario compra generic for cialis buy cheap cialis in uk cialis alternative link for you cialis price cipla cialis online side effects of cialis
Online cialis
یکم تیر 98 06:04 ق.ظ

Nicely put, Thanks.
we use it cialis online store generic cialis at the pharmacy buy original cialis cialis generic availability enter site natural cialis cialis kaufen cialis sale online cialis 30 day sample buying cialis overnight cialis qualitat
http://wardhancei.strikingly.com/
سی و یکم خرداد 98 02:12 ب.ظ

You revealed it really well!
viagra or cialis cialis coupon cialis 100mg suppliers cialis generisches kanada cialis coupon cialis for daily use cialis purchasing generic cialis 20mg uk wow cialis tadalafil 100mg acquisto online cialis
Cialis 20 mg
سی ام خرداد 98 09:28 ب.ظ

Amazing info. Thanks a lot!
cialis generico online cialis coupons printable only now cialis 20 mg cialis generico en mexico cialis for sale south africa cialis online prices for cialis 50mg tadalafil 20mg generic cialis at walmart cialis 5 mg para diabeticos
http://zertcallfi.strikingly.com/
سی ام خرداد 98 02:44 ق.ظ

Very good forum posts. Many thanks!
cialis 100 mg 30 tablet india cialis 100mg cost cialis from canada we choice cialis pfizer india 40 mg cialis what if i take how do cialis pills work comprar cialis navarr wow look it cialis mexico calis no prescription cialis cheap
http://tistpetscarl.strikingly.com/
بیست و نهم خرداد 98 10:29 ق.ظ

Effectively expressed of course. .
click here cialis daily uk cialis generico milano cialis lilly tadalafi acheter cialis meilleur pri 200 cialis coupon cialis generisches kanada cialis sicuro in linea tadalafil 20 mg cialis super acti order generic cialis online
cheap cialis in australia
بیست و هشتم خرداد 98 06:07 ب.ظ

Thanks a lot, Ample material.

viagra or cialis prescription doctor cialis cialis side effects 200 cialis coupon cialis free trial tesco price cialis legalidad de comprar cialis canadian drugs generic cialis tadalafil 10 mg cialis en mexico precio
http://acefvil.strikingly.com/
بیست و هفتم خرداد 98 08:34 ب.ظ

Awesome data. Thanks!
cialis 5 mg schweiz cialis tadalafil online cialis daily reviews cialis generisches kanada preis cialis 20mg schweiz where do you buy cialis 40 mg cialis what if i take order a sample of cialis 5 mg cialis coupon printable cialis 5 mg buy
Buy cialis online
بیست و هفتم خرداد 98 05:38 ق.ظ

Fine write ups. Regards!
low dose cialis blood pressure cialis rckenschmerzen discount cialis order cialis from india cialis wir preise we recommend cialis info enter site natural cialis cialis tadalafil online only now cialis for sale in us cialis super acti
Cialis canada
بیست و ششم خرداد 98 04:16 ب.ظ

Many thanks! An abundance of knowledge!

generic cialis review uk cialis professional from usa cialis coupons printable click here to buy cialis cialis cuantos mg hay cialis reviews cuanto cuesta cialis yaho cialis pills in singapore cialis 100mg suppliers ou acheter du cialis pas cher
http://appsitchart.strikingly.com/
بیست و ششم خرداد 98 01:45 ق.ظ

Incredible many of wonderful facts.
tadalafil generic order a sample of cialis enter site 20 mg cialis cost side effects for cialis cialis manufacturer coupon cialis dosage amounts cialis arginine interactio cialis coupons cialis qualitat enter site very cheap cialis
http://rupbeve.strikingly.com/
بیست و چهارم خرداد 98 09:29 ب.ظ

Wow all kinds of terrific info!
acquisto online cialis generic cialis at the pharmacy cialis canada buy brand cialis cheap cialis y deporte generic cialis at walmart cialis herbs cialis generisches kanada cialis savings card are there generic cialis
Cialis 20 mg
بیست و چهارم خرداد 98 07:22 ق.ظ

Great advice. Cheers.
weblink price cialis comprar cialis 10 espa241a cialis billig dose size of cialis generic cialis in vietnam cialis cost tadalafilo cialis prices the best choice cialis woman weblink price cialis
http://lethyled.strikingly.com/
بیست و سوم خرداد 98 05:04 ب.ظ

Information certainly regarded!.
only here cialis pills the best site cialis tablets cialis online deutschland cialis patent expiration click here take cialis cialis lowest price chinese cialis 50 mg when will generic cialis be available generic cialis at the pharmacy generic for cialis
http://easindog.strikingly.com/
بیست و سوم خرداد 98 03:30 ق.ظ

Regards. Good information!
cialis australia org rezeptfrei cialis apotheke generic cialis buying cialis in colombia cialis side effects where do you buy cialis tadalafil generic cialis tadalafil online cialis soft tabs for sale cialis 20mg preis cf
http://cialisvie.com/
بیست و یکم خرداد 98 09:50 ق.ظ

Perfectly spoken without a doubt! .
cialis diario compra cialis from canada cialis 5mg buying cialis overnight achat cialis en europe viagra cialis levitra cialis generico online where to buy cialis in ontario cialis purchasing cialis pills in singapore
http://cialisvie.com/
بیستم خرداد 98 04:53 ق.ظ

Appreciate it. Loads of knowledge.

cialis 20mg prix en pharmacie cialis for sale we like it cialis soft gel cialis 5 effetti collaterali legalidad de comprar cialis cialis en 24 hora bulk cialis only here cialis pills achat cialis en itali generic cialis
cialisvie.com
هجدهم خرداد 98 10:48 ب.ظ

Thanks. Plenty of content!

cialis generic availability cialis 5mg prix cialis for daily use il cialis quanto costa online cialis cost of cialis cvs cialis prezzo di mercato cialis for bph cialis wir preise cialis 5 effetti collaterali
cialisvie.com
هفدهم خرداد 98 05:03 ب.ظ

Nicely put. Thanks.
look here cialis order on line buy cialis online legal cialis kaufen sialis cialis arginine interactio cialis uk cialis kaufen buy name brand cialis on line precios cialis peru cialis generico
http://canadianorderpharmacy.com/
بیست و یکم فروردین 98 11:35 ق.ظ

You've made the point!
prescription drugs without prior prescription canadian pharmaceuticals for usa sales buy viagra 25mg canadian pharmacy king candida viagra canadian pharmaceuticals canadian rx canadian pharmacy meds online pharmacies mexico northwest pharmacies
online pharmacy no prescription
هفتم فروردین 98 06:06 ق.ظ
<a href="http://canadianpharmacyxyz.com/">overseas pharmacies that deliver to usa</a>
http://canadianpharmacyxyz.com/
<a href=http://canadianpharmacyxyz.com/>international pharmacies that ship to the usa</a>
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30